Tag Archives: Τύμβος της Αμφίπολης

Συνεχίζονται οι προγραμματισμένες ανασκαφικές και στερεωτικές εργασίες από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών στον λόφο Καστά Αμφίπολης.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού, οι εργασίες συνεχίζονται ως εξής:

2. Κατά την ανασκαφή, διαπιστώθηκε η ύπαρξη δαπέδου σφράγισης από πώρινους λίθους. Σώζονται τα

τμήματα του δαπέδου τα οποία βρίσκονται σε επαφή με τους πλαϊνούς τοίχους. Στο δυτικό τμήμα του δαπέδου οι λίθοι παρουσιάζουν υποχώρηση και σημαντική στροφή προς το εσωτερικό του χώρου, ως αποτέλεσμα καθίζησης-ολίσθησης της υποκείμενης επίχωσης. Στο ανατολικό τμήμα οι λίθοι του δαπέδου βρίσκονται στην αρχική τους θέση. Πραγματοποιείται η απομάκρυνση των δυτικών λίθων, ώστε να αποκαλυφθεί η κατάσταση θεμελίωσης του δυτικού πλαϊνού τοίχου και να γίνουν οι απαραίτητες εργασίες αντιστήριξης και στερέωσης της θεμελίωσης.

3. Κατά την αποχωμάτωση του τέταρτου χώρου διαπιστώθηκε η ύπαρξη τεχνητού ορύγματος επί του φυσικού σχιστολιθικού εδάφους, επιφάνειας 4Χ2,10μ., το οποίο είναι επιχωμένο με ιλυώδη άμμο (όπως άλλωστε και η υπόλοιπη επίχωση του μνημείου). Ήδη έχει προχωρήσει η ανασκαφή, σε βάθος περίπου 1,40μ. από την επιφάνεια του κατωφλίου, και η επίχωση συνεχίζεται. Κατά την απομάκρυνση της αμμώδους επίχωσης εντοπίστηκε το δεύτερο μαρμάρινο θυρόφυλλο σε καλή κατάσταση διατήρησης, πεσμένο μέσα στο όρυγμα, διαστάσεων 2Χ0,90Χ0,15μ. και βάρους περίπου ενάμισι τόνου. Σήμερα επιχειρείται η απομάκρυνσή του από το σημείο εύρεσης.

4. Πριν από τη συνέχιση της απομάκρυνσης των χωμάτων του ορύγματος, θα γίνουν εργασίες εγκιβωτισμού και αντιστήριξης των κατακόρυφων παρειών του (αλλά και της επίχωσης κάτω από το θεμέλιο των πλαϊνών τοίχων), ώστε να διασφαλισθεί η ευστάθεια της θεμελίωσης των πλαϊνών τοίχων.

5. Την Τετάρτη 29-10-2014 έγινε τοποθέτηση έξι αισθητήρων μέτρησης της παραμόρφωσης επί αντίστοιχων αντηρίδων του τέταρτου χώρου για να διαπιστώνεται στο εξής η ένταση των μεταλλικών στοιχείων αντιστήριξης, κατά την πρόοδο των ανασκαφικών εργασιών. Επιπλέον, για σήμερα έχει προγραμματιστεί η εγκατάσταση επιπλέον 10 αισθητήρων, αλλά και ρωγμομέτρων για την παρακολούθηση τυχόν εξέλιξης υφιστάμενων ρωγμών μεγάλου εύρους σε δομικά στοιχεία των εγκάρσιων διαφραγμάτων.

6. Συμπληρώθηκαν στοιχεία υποστύλωσης της θόλου στον δεύτερο και τον τρίτο χώρο.

7. Συνεχίζεται η αφαίρεση των χωμάτων από τα πρανή και πάνω, ανατολικά και ανάντη του μνημείου.

Πηγή:zougla.gr

Το μονόγραμμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου δεν είναι απίθανο να βρίσκεται στην Αμφίπολη υποστηρίζει η Αμερικανίδα αρχαιολόγος Dorothy King και υποστηρίζει τους ισχυρισμούς της με φωτογραφικό υλικό.

Παρά τις επικρίσεις που δέχθηκε, η Αμερικανίδα αρχαιολόγους Dorothy King επανέρχεται και υποστηρίζει με επιχειρήματα τον ισχυρισμό της ότι σε πολλά σημεία του τύμβου στην Αμφίπολη έχουν βρεθεί τεκτονικά σύμβολα που πιθανώς οδηγούν στον Μέγα Αλέξανδρο.

Με νέα ανάρτηση στο προσωπικό της blog, η αρχαιολόγος επισημαίνει πως  όλα τα γράμματα που έχει εντοπίσει στις φωτογραφίες της Αμφίπολης φαίνεται να είναι Άλφα ή παραλλαγές του Άλφα και προσομοιάζουν στην προγονική επιγραφή στο παλάτι του Αιγαία.

“Τα σημάδια που παρατήρησα στον τάφο ήταν όντως εκεί. Και σε καμία περίπτωση δεν ήταν τυχαία σημάδια στον ουρανό” τονίζει η King σημειώνοντας πως η ίδια η κυρία Μενδώνη επιβεβαίωσε ότι τα σημάδια αυτά προήλθαν από τους τέκτονες, δηλαδή τους τεχνίτες που έχτισαν τον τάφο και προφανώς οι αρχαιολόγοι γνώριζαν γι’ αυτά.

“Οι αρχαιολόγοι που πραγματοποιούν τις έρευνες είναι πολύ καλοί στη δουλειά τους, δεν επισημαίνω κάτι, το οποίο δεν γνωρίζουν ήδη”, αναφέρει χαρακτηριστικά.

Η κριτική

Το βασικό αντεπιχείρημα στην συγκεκριμένη εκτίμηση της  Dorothy King είναι η άποψη πως τα σύμβολα αποτελούν σημάδια – οδηγοί για τους δημιουργούς του μνημείου, προκειμένου να βάλουν τις πέτρες στο σωστό σημείο και όχι υπογραφές.

Όμως η κ. King απαντά πως σε αυτή την περίπτωση θα ήταν πιο πιθανό τα τεκτονικά σύμβολα να ποικίλουν, να είναι δηλαδή Άλφα, Βήτα, Γάμα, Δέλτα και όχι όλα Άλφα ή παραλλαγές του Άλφα όπως είναι τα σύμβολα που έχει η ίδια εντοπίσει.

Γράφει λοιπόν σχετικά η γνωστή Αμερικανίδα αρχαιολόγος, παραθέτοντας τις φωτογραφίες που την οδήγησαν στην εξαγωγή του συγκεκριμένου συμπεράσματος:

“Όταν όλα τα γράμματα από μνημείο σε μνημείο φαίνεται να είναι τα ίδια μεταξύ τους, είναι πολύ πιο πιθανό να πρόκειται για μονόγραμμα. Αν και τα μονογράμματα πάνω σε πέτρες είναι λιγότερο συχνά, υπάρχουν παρόμοια σημάδια του Αντιγόνου στην Τροία, και όπως έχω σημειώσει, ο ναός της Αμφίπολης είναι σχετικός με το μνημείο, το οποίο ζήτησε ο Αλέξανδρος στη διαθήκη του να κατασκευαστεί.

Αυτή ήταν η πρώτη φωτογραφία που κοίταξα. Βρίσκεται στην ιστοσελίδα theamphipolistomb.com, η οποία μου έδωσε αφορμή για συζήτηση.

Το ιδανικό βέβαια θα ήταν αν οι επιγραφές είχαν φωτογραφηθεί με διαφορετικό φως για να φαίνονται με μεγαλύτερη ευκρίνεια, αλλά αυτό είναι ένα μονόγραμμα που κατά πάσα πιθανότητα έχει καλυφθεί με στόκο.

Στη φωτογραφία που ακολουθεί, παραθέτω ένα νόμισμα, το οποίο δείχνει τα μονογράμματα που χρησιμοποιούσε ο Μέγας Αλέξανδρος.

Αυτό επίσης είναι ένα νόμισμα του Φιλίππου του Γ’ του Αρριδαίου όπου εμφανίζεται το μονόγραμμα ΑΤ, όπως συμβαίνει σε αρκετά νομίσματα, στα οποία εμφανίζεται ο Αλέξανδρος.

Ακολουθεί ένα νόμισμα, στο οποίο εικονίζεται ο Αντίγονος ο πρώτος ο μονόφθαλμος επίσης με το μονόγραμμα ΑΤ, το οποίο όπως ανέφερα, υπάρχει σε αρκετά νομίσματα με τον Αλέξανδρο.

Σε κάθε περίπτωση αντιλαμβάνομαι ότι η μισή Ελλάδα θα αναλύει κάθε υποψία μονογράμματος στο μικροσκόπιο, το οποίο δεν είναι τόσο συναρπαστικό, όσο το να πει κάποιος ότι “ο Αλέξανδρος έδεσε το άλογό του εδώ και θάφτηκε στην Αμφίπολη”, αλλά αυτού του είδους τα μονογράμματα έχουν τη σημασία τους.

Λαμβάνοντάς τα υπόψη αποσπασματικά δεν δίνουν πληροφορίες για την ημερομηνία ή για τον ένοικο του τάφου 100%, όμως αποτελούν πολύ σημαντικά στοιχεία στο παζλ που καθημερινά συμπληρώνουν οι αρχαιολόγοι στο μνημείο.

Και εδώ είναι το δίλημμα: Δεν μπορώ να δω ξεκάθαρα αν τα γράμματα αυτά ανήκουν στον Μεγαλέξανδρο ή τον Αντίγονο, και δεν είμαι καθόλου σίγουρη ότι πρόκειται για το ίδιο μονόγραμμα ή ένα ζευγάρι από διαφορετικά. Εάν ήταν ο Αντίγονος θα ήταν θαυμάσιο, καθώς θα σήμαινε ότι ολοκλήρωσε εκείνος το μνημείο με τον ίδιο τρόπο που προσπάθησε να εκπληρώσει τις επιθυμίες του Αλεξάνδρου και στην Τροία.

Όμως το μονόγραμμα που έχω κυκλώσει στη συνέχεια είναι αρκετά πιθανό να έχει την ίδια αρχαΐζουσα μορφή όπως η προγονική επιγραφή στο παλάτι των Αιγών”.

Πηγή: phdiva.blogspot.gr

Όσο περνούν οι ημέρες και η σημερινή φάση της ανασκαφής φαίνεται να οδεύει προς το τέλος της, όλο και περισσότερα ερωτήματα γεννά ο μεγαλοπρεπής αρχαίος τάφος στην Αμφίπολη. Βασικό ερώτημα παραμένει το ποιος είναι θαμμένος εκεί, ωστόσο το μέγεθος του τύμβου προκαλεί την εύλογη απορία: μήπως υπάρχουν κι άλλοι κρυμμένοι τάφοι;

«Λογικά πρέπει να υπάρχει και άλλος τάφος μέσα στον τύμβο, δεν μπορεί μέσα σε έναν λόφο διαμέτρου 158 μ. να έχουν καλυφθεί μόνο τα 25 μ.» λέει στα Νέα ομότιμος καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας με ανασκαφική πείρα. «Άλλωστε και κάτω από τον τύμβο όπου βρέθηκε ο τάφος του Φιλίππου στη Βεργίνα υπήρχαν άλλοι τρεις τάφοι, δύο εκ των οποίων είχαν συληθεί» προσθέτει.

«Το θέμα είναι σε πόσο ποσοστό ο τύμβος είναι τεχνητός και πόσο είναι φυσικός βράχος» αναφέρει άλλος ακαδημαϊκός δάσκαλος της ίδιας ειδικότητας. «Η ύπαρξη περιβόλου πάντως αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να πρόκειται για συστάδα τάφων» τονίζει.

Από την πλευρά της, η διευθύντρια Κλασικών Αρχαιοτήτων Κατερίνα Ρωμιοπούλου επισημαίνει: «Για να έχουμε μια σαφή απάντηση θα πρέπει να γίνει μια μαγνητική διασκόπηση, που θα δείξει σε ποιο σημείο θα πρέπει η ανασκαφική ομάδα να ‘χτυπήσει’».

Δεν είναι, όμως, μόνο η τεχνολογία που μπορεί να μιλήσει για το περιεχόμενο του τύμβου. «Μια λύση θα ήταν να ‘ξυριστεί’ η επιφάνεια του λόφου πάνω από τον περίβολο, ώστε να διαπιστωθεί αν εξέχει κάτι» συνεχίζει η κ. Ρωμιοπούλου, ενώ ο ομότιμος καθηγητής συμπληρώνει: «Όπως εξείχαν άλλωστε οι παρειές του δρόμου (σ.σ.: του διαδρόμου πριν από την είσοδο) του συγκεκριμένου ταφικού μνημείου».

Στο ερώτημα εάν ο υπόγειος χώρος κάτω από τα δάπεδο του τρίτου θαλάμου, που ανασκάπτεται αυτό το διάστημα, μπορεί να κρύβει μία κρύπτη γεμάτη θησαυρούς και απαντήσεις, η κ. Ρωμιοπούλου απαντά:

«Δεν υπάρχουν τέτοιου τύπου κρύπτες στους μακεδονικούς τάφους τουλάχιστον στην εποχή που χρονολογείται το συγκεκριμένο μνημείο, δηλαδή στο τέλος του 4ου ή τις αρχές του 3ου αι. π.Χ. Δεν αποκλείεται να πρόκειται απλώς για μια κατωφέρεια ή να λαξεύτηκε περισσότερο ο μαλακός φυσικός βράχος. Αν είναι κρύπτη θα πρέπει να έχει τοιχώματα. Αν υπήρχε εκεί πάντως μια χρυσή λάρνακα δεν πρόκειται να έχει γλιτώσει από τους τυμβωρύχους. Αν ήταν ξύλινη δεν θα έχει μείνει τίποτα, παρά μόνο καρφιά. Ωστόσο, με τόσες εκπλήξεις που έχει δώσει ώς τώρα το συγκεκριμένο εύρημα δεν πρέπει να αποκλείουμε τίποτα» τονίζει.

Ένα άλλο ερώτημα που μένει ακόμη αναπάντητο είναι αν τελικά ο τάφος ανήκει σε έναν νεκρό ή αν ήταν πολυάνδριο ή ηρώο κενοτάφιο.

«Έχουν άλλη μορφή τέτοιου είδους μνημεία» εξηγεί ο ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου. «Συνήθως είτε πρόκειται για έναν λάκκο είτε για μια μεγάλη αίθουσα. Κάτι τέτοιο όμως δεν έχουμε στην Αμφίπολη. Η άποψη αυτή διατυπώθηκε λόγω του Λέοντα που θεωρήθηκε από τους ανασκαφείς ότι ανήκει στον τύμβο. Κανείς τάφος όμως δεν έχει λέοντα. Και της Χαιρωνείας και της Αμφίπολης σχετίζονται με νεκρούς σε πεδίο μάχης, αλλά δεν βρίσκονταν στην κορυφή τύμβου».

Πηγή:in.gr

Και τώρα τι; Το ερώτημα αυτό κυριαρχεί από το απόγευμα της Τρίτης αναφορικά με τις ανασκαφές στην Αμφίπολη, αφού η ύπαρξη τέταρτου θαλάμου δεν επιβεβαιώθηκε. Η έρευνα βρίσκεται τώρα στο πιο κρίσιμο σημείο της και τις επόμενες ημέρες, με τη συστηματική αφαίρεση του αμμώδους χώματος, θα φανεί εάν το μυστικό του αρχαίου τάφου είναι θαμμένο κάτω από το δάπεδο του τρίτου θαλάμου. Επιπλέον, μπαίνει σταδιακά σε εφαρμογή το πλάνο ώστε ο χώρος να γίνει επισκέψιμος για το κοινό.

Η γεωλογική τομή έχει δείξει ότι το βάθος του τρίτου θαλάμου είναι 7,53 μ., δηλαδή διαπιστώθηκε πως το βάθος του είναι κατά 1,50 μ. μεγαλύτερο από τους προηγούμενους θαλάμους. Ήδη η έρευνα κάτω από το δάπεδο, μέσα στην αφαιρούμενη επίχωση, έφερε στο φως θραύσματα από τα φτερά των Σφιγγών, ένα μέρος από τον λαιμό της δεύτερης Σφίγγας -ίδιας ποιότητας μαρμάρου και εφάμιλλης γλυπτικής αξίας- καθώς και τμήματα από το ψηφιδωτό του δεύτερου θαλάμου.

Τοίχος σφράγισης;

Κατά την ενημέρωση των δημοσιογράφων την Τρίτη, όπου δόθηκε στη δημοσιότητα και το πρώτο βίντεο (διάρκειας 2′:10”) από την ανασκαφή στον Τύμβο Καστά, η γγ του υπουργείου Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε πως και για την επιστημονική ομάδα αποτελεί υπόθεση εργασίας το ενδεχόμενο το δάπεδο του τρίτου θαλάμου να είναι ένας τοίχος σφράγισης.

«Δεν μπορούμε να το αποκλείσουμε, αλλά ούτε και να το επιβεβαιώσουμε με τα σημερινά δεδομένα» δήλωσε η κ. Μενδώνη, με αφορμή το γεγονός ότι η κατασκευή του δαπέδου από πωρόλιθο δεν συμβαδίζει με την πολυτέλεια που ανέδειξαν οι προηγούμενοι χώροι: τα εντυπωσιακά γλυπτά των Σφιγγών και των Καρυάτιδων και το περίτεχνο ψηφιδωτό με την αρπαγή της Περσεφόνης.

Διαφορετικές φάσεις

Από τα μέχρι τώρα στοιχεία της έρευνας της διεπιστημονικής ομάδας δημιουργείται άλλη μία υπόθεση εργασίας, που αφορά στις φάσεις εξέλιξης του μνημείου. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η εύρεση της κεφαλής της ανατολικής Σφίγγας στον τρίτο θάλαμο δείχνει ότι πιθανότατα η κατάχωση και η κατασκευή των τοίχων σφράγισης έγιναν σε υστερότερο χρόνο.

Συλημένο το μνημείο

Σαφές είναι πλέον ότι το μνημείο έχει συληθεί. Η απάντηση άλλωστε της κ. Μενδώνη στο ερώτημα δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. «Ο τάφος έχει δεχθεί σαφέστατα ανθρώπινη παρέμβαση, μέχρι εδώ που βρισκόμαστε. Από την αρχή της ενημέρωσης είχαμε πει, κι έχουμε πολλές φορές επαναλάβει, ότι έχουμε ισχυρότατες ενδείξεις δράσης τυμβωρύχων».

Ποιος είναι ο νεκρός;

Στο ερώτημα εάν είναι θαμμένος κάποιος βασιλιάς, η κ. Μενδώνη ήταν σαφής: «Το ποιος είναι θαμένος, δεν μπορούμε να το πούμε πριν ολοκληρωθεί η ανασκαφή και πολύ πιθανόν πριν να ολοκληρωθεί και η μελέτη του μνημείου η οποία μπορεί να κρατήσει κάποια χρόνια».

Σε κάθε περίπτωση, όμως, «τις προσδοκίες όλων μας το μνημείο τις έχει ήδη ικανοποιήσει, εξαιτίας της μοναδικότητας του».

«Είναι εξαιρετικά σημαντικό ως αναπτυξιακός πόρος για τον τόπο. Είναι ένα μοναδικό εύρημα για την επιστήμη της Ιστορίας και της Αρχαιολογίας, το οποίο θα απασχολήσει, για πολλά χρόνια, τους ειδικούς επιστήμονες» τόνισε.

Οι πρώτοι επισκέπτες

Αυτό που πολλοί βιάζονται να μάθουν είναι πότε θα δεχθεί το μνημείο του πρώτους του επισκέπτες. Το πότε θα γίνει επισκέψιμο το μνημείο, θα εξαρτηθεί από την πορεία των τεχνικών παρεμβάσεων που είναι απαραίτητες να γίνουν. Ο χρόνος εντός του οποίου θα υλοποιηθούν οι δράσεις, που μπορεί να επιτρέψουν την ελεγχόμενη και ασφαλή επισκεψιμότητα στον χώρο, θα ανακοινωθεί τις επόμενες ημέρες.

Ήδη εκπονείται το σχέδιο για τη σύνταξη του μεσοπρόθεσμου προγράμματος των απαραίτητων εργασιών και μελετών, ώστε το ταφικό συγκρότημα να μπορεί να παραμείνει ως έχει για διάστημα ενός έως και τριών ετών, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις επιπλέον φορτίσεις που μπορεί να δεχθεί από φυσικά φαινόμενα (σεισμοί, χιονοπτώσεις κλπ).

Επίσης, θα πραγματοποιηθούν αλλαγές στις διατάξεις των μεταλλικών στερεωτικών υποστυλωμάτων, ώστε να επιτευχθεί η καλύτερη και αποτελεσματικότερη πρόσβαση των συνεργείων συντήρησης.

Έπειτα από την ανεύρεση του κεφαλιού μίας εκ των δύο Σφιγγών, η ανασκαφική ομάδα της Κατερίνας Περιστέρη –όπως έγινε γνωστό– εντόπισε δύο ακόμη θραύσματα από τα φτερά τους στην είσοδο του τρίτου ταφικού θαλάμου στον λόφο Καστά της Αμφίπολης.

Παράλληλα καταβάλλεται προσπάθεια ώστε η αρχαιολογική ομάδα να βρει –αν υπάρχουν–κτερίσματα στο εσωτερικό του ταφικού μνημείου, τα οποία θα δώσουν περισσότερα στοιχεία για την ταυτότητα του νεκρού ή των νεκρών που ετάφησαν στον τύμβο.

Περισσότερες απορίες θα λυθούν την ερχόμενη Τρίτη, καθώς το Υπουργείο Πολιτισμού θα ανακοινώσει την εξέλιξη των εργασιών και πιθανόν θα δώσει στη δημοσιότητα φωτογραφίες των σπασμένων τμημάτων από τα φτερά των Σφιγγών.

Ενώνουν τα κομμάτια του παζλ

Δύο ακόμη θραύσματα από τα σπασμένα φτερά των Σφιγγών βρέθηκαν στην είσοδο του τρίτου θαλάμουΔύο ακόμη θραύσματα από τα φτερά των δύο Σφιγγών βρέθηκαν μέσα στο χώμα, στην είσοδο του τρίτου θαλάμου.

Με τα δύο αυτά τμήματα, όπως σημείωναν οι αρχαιολόγοι, σχεδόν συμπληρώνεται προσωρινά το παζλ των φτερών των Σφιγγών, σπασμένα τμήματα των οποίων έχουν βρεθεί σε προηγούμενες φάσεις της ανασκαφής. Να σημειωθεί ότι κατά την ανασκαφή στον πρώτο τοίχο σφράγισης, μπροστά από τις Σφίγγες, είχαν βρεθεί τα κυρίως τμήματα των φτερών τους, που ήταν ένθετα στους κορμούς, και πλέον, με όλα τα τμήματα και τα θραύσματα, είναι δυνατή η πλήρης αποκατάστασή τους.

Αναπαράσταση των Σφιγγών

Προβλήματα από την καταιγίδα

Η έντονη καταιγίδα που σημειώθηκε τα προηγούμενα 24ωρα προκάλεσε πολλά προβλήματα, όμως χθες και μέχρι το μεσημέρι τα μέλη της ανασκαφικής ομάδας δούλεψαν κανονικά, αφού ο καιρός ήταν καλός, όπως και σήμερα.

Να σημειωθεί ότι στο δεξιό μέρος του θαλάμου το δάπεδο φαίνεται να έχει υποστεί καθίζηση, ενώ στο αριστερό είναι κατεστραμμένο και οι λίθοι του άτακτα σκορπισμένοι. Όπως έχει ανακοινωθεί, το δάπεδο είναι από πωρόλιθο που έφερε λευκό επίχρισμα.

Εν τω μεταξύ τα τελευταία στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά από τον χώρο της ανασκαφής, μετά την ανεύρεση του κεφαλιού της Σφίγγας σε απόσταση 14-15 μέτρων από το σώμα της, συνεχίζουν να προκαλούν πολλές συζητήσεις και εικασίες.

Μια υπόθεση που κάνει λόγο για τυμβωρύχους και δεισιδαιμονίες υιοθετεί και ο καθηγητής κλασικής αρχαιολογίας στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Πάνος Βαλαβάνης αλλά και ο συνάδελφός του Πέτρος Θέμελης.

Πηγή:zougla.gr

Θρίλερ σε εξέλιξη η ανασκαφή στην Αμφίπολη με τα επεισόδια να είναι καθημερινά. Η καθημερινή εφημερίδα της Καβάλας, Χρονόμετρο, θέτει νέα ερωτήματα.

Πολύ δύσκολα θα αποκαλύψει ο τρίτος θάλαμος στο μεγάλο Τύμβο της Αμφίπολης τα μυστικά του, ανεβάζοντας έτσι ακόμη περισσότερο την αγωνία. Την ίδια ώρα που τα ευρήματα, από το μαρμάρινο περίβολο και τις Σφίγγες μέχρι τις Καρυάτιδες και το ψηφιδωτό, ανεβάζουν συνεχώς τις προσδοκίες.

Ήδη τα πρώτα ευρήματα του τρίτου θαλάμου, δηλαδή το κεφάλι της Σφίγγας και οι λίθοι με επίχρισμα που βρέθηκαν και ίσως να αποτελούσαν και το δάπεδο του θαλάμου, ήρθαν να προσθέσουν και νέα ερωτήματα, κάνοντας κάθε σενάριο εργασίας να μοιάζει λίγο και με πολλές ανεπάρκειες, οπότε να οδηγούνται και οι αρχαιολόγοι στο να σηκώνουν τα χέρια μπροστά στο αδιέξοδο και τελικά να εναποθέτουν τις ελπίδες τους στην ανασκαφική σκαπάνη… Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η ανακοίνωση του ΥΠΠΟΑ για τα ευρήματα σχετικά με το δάπεδο:

«Όπως προκύπτει από την συγκεκριμένη τομή, εδώ υπήρχε δάπεδο από πωρόλιθους, που έφεραν λευκό επίχρισμα. Εκατέρωθεν του κατωφλίου εντοπίστηκαν, κατά χώραν, οι πωρόλιθοι του δαπέδου. Στην ανατολική πλευρά της τομής το δάπεδο φαίνεται ότι έχει υποστεί καθίζηση, ενώ δυτικότερα το δάπεδο είναι κατεστραμμένο και οι λίθοι του πεσμένοι στο εσωτερικό της τομής»(!!!), φαίνεται ότι τίποτα δεν είναι σαφές και ξεκάθαρο. Θα μπορούσε κανείς να συμπεράνει ότι αυτό που βρέθηκε είναι το δάπεδο, ωστόσο μια πιο προσεκτική ματιά δείχνει ότι το φερόμενο ως δάπεδο είναι ανασηκωμένο – έως ανακατεμένο – και τα κενά του έχουν καλυφθεί από το χώμα της επίχωσης… Σαν μια δύναμη να τα ανακάτεψε, τα γέμισε με χώμα και μέσα σε όλα αυτά, βρέθηκε και το κεφάλι από τη Σφίγγα.

Σχεδόν 100 κιλά!

Ποια δύναμη είναι όμως αυτή που μετέφερε το κεφάλι της Σφίγγας, ύψους 0,60 μέτρα και βάρους κοντά 100 κιλών; Να σκεφτούμε μόνο ότι το κεφάλι αυτό που ήταν ένθετο στην Σφίγγα επάνω από την πύλη, κάποιος το κατέβασε και το μετέφερε στο εσωτερικό του τάφου και μάλιστα πίσω από την μαρμάρινη θύρα που προσδιορίζει ουσιαστικά την απαρχή του κύριου ταφικού μνημείου. Ότι έχει προηγηθεί, ανάμεσα στην πύλη με τις Σφίγγες και την μαρμάρινη θύρα του τρίτου θαλάμου, είναι απλά ένα διάδρομος, μετά την μαρμάρινη θύρα είναι τα σπουδαία, τα οποία δύσκολα θα αποκαλυφθούν.

Αν δεν είναι μέρος κάποια νεκρικής τελετουργίας ο αποκεφαλισμός των Σφιγγών, τι άλλο μπορεί να είναι; Η περίπτωση της τυμβωρυχίας δεν κερδίζει, μιας και η πρακτική των εισβολέων ήταν να μαζεύουν ότι πολύτιμο μέταλλο υπήρχε μέσα στον τάφο και να φεύγουν, δεν είχαν κανένα λόγο να μεταφέρουν μαρμάρινα γλυπτά και μάλιστα προς το εσωτερικό του τάφου…

Αν στα παραπάνω προσθέσουμε τις φθορές που έχουνε διαπιστωθεί μέχρι σήμερα, δηλαδή το σπάσιμο των πτερών και του στήθους και ο αποκεφαλισμός των Σφιγγών, οι ζημιές που έχουν υποστεί οι Καρυάτιδες – τα κομμένα χέρια – καθώς και οι ζημιές στα πρόσωπα-, οι δύο μαρμάρινες πλάκες που έχουν χαθεί από την οροφή του δεύτερου θαλάμου και το ανασκαλεμένο δάπεδο στο τρίτο θάλαμο… και αν σε αυτά προσθέσουμε και μια εικασία, δηλαδή οι πέτρες να μην είναι από το δάπεδο και να προέρχονται από κάποιον διαφραγματικό τοίχο – ανάμεσα στον τρίτο και το πιθανό τέταρτο θάλαμο που ίσως να υπάρχει – και βρέθηκαν πεσμένες… τι συμπέρασμα μπορούμε να βγάλουμε;

Οι ομοιότητες των σφιγγών

Επιπλέον, για προβληματισμό, δημοσιεύονται δύο φωτογραφίες από τις σφίγγες που βρέθηκαν στην είσοδο του Σεράπειου στην Αίγυπτο, όπου σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές εκεί ο έθαψε ο Πτολεμαίος τον Μέγα Αλέξανδρο μετά την αρπαγή της σωρού του στην Συρία.

Δίπλα δημοσιεύεται και μια απόπειρα αποκατάστασης της εικόνας της Σφίγγας της Αμφίπολης, που επιχείρησε  ο συνεργάτης του «Χ» δημοσιογράφος Άρης Μεντίζης. Οι ομοιότητες είναι πράγματι πολλές.

Ίσως ενισχύεται η άποψη που θέλει την επίχωση να έχει γίνει, όχι κατά την διάρκεια της κατασκευής του ταφικού μνημείου αλλά πολύ αργότερα και για λόγους προστασίας μετά από βανδαλισμούς που υπέστη το μνημείο. Μήπως τους κατοπινούς της ταφής αιώνες κάποιοι επιχείρησαν να καταστρέψουν το μνημείο, για λόγους που μόνο μπορούμε να υποθέσουμε και κάποιοι άλλοι φρόντισαν να το κρύψουν για να το εξαφανίσουν με σκοπό να το προστατέψουν;

Σε αυτό το σημείο σημαντικές πληροφορίες μπορούν να δώσουν τα κινητά ευρήματα που βρέθηκαν μέσα στην επίχωση. Για παράδειγμα – και μόνο ως υπόθεση – αν έχουν βρεθεί όστρακα ή και ολόκληρα αγγεία της ρωμαϊκής περιόδου – και αν ναι, έχει σημασία αν είναι π.Χ. ή μ.Χ. -, μέσα σε ένα μνημείο του τελευταίου τετάρτου του 4 αιώνα π.Χ.– κάτι που δεν αμφισβητείται πλέον από κανέναν – μήπως είναι η απάντηση σε πολλά ερωτήματα; Και για ποιο λόγο για όλα αυτά δεν γίνεται καθόλου συζήτηση αλλά – όπως δήλωσε η επικεφαλής αρχαιολόγος Κατερίνα Περιστέρη – τα κρατάνε για ανακοινώσεις σε αρχαιολογικά συνέδρια;

Και κάτι τελευταίο, μήπως τις απαντήσεις σε πολλά ερωτήματα θα πρέπει να τις ψάξουμε στην Αίγυπτο, ακόμη και τους κατοπινούς αιώνες από την κατασκευή του μνημείου;

Πηγή: Χρονόμετρο

Ανάλυση για τον ένοικο του τάφου της Αμφίπολης επιχειρεί το περιοδικό «National Geographic» μετά την αποκάλυψη της Περσεφόνης.

Όπως σημειώνει σε δημοσίευμά του, «Οι Έλληνες αρχαιολόγοι ανακάλυψαν την εικόνα μιας νεαρής, κοκκινομάλλας θεάς, που οδηγείται στον Κάτω Κόσμο, μέσα στον 2.300 ετών τύμβο της αρχαίας Αμφίπολης στη βόρεια Ελλάδα. Πρόκειται για την Περσεφόνη, κόρη του Δία, η οποία εικονίζεται στο μωσαϊκό και ίσως προδίδει ένα νέο στοιχείο για αυτό που τους τελευταίους μήνες έχει γίνει το πιο διαδεδομένο μυστήριο: ποιος κείται στον εκπληκτικό, μαρμαρόκτιστο τάφο, 99 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Θεσσαλονίκης».

Το διεθνές περιοδικό φιλοξενεί την άποψη του καθηγητή Ίαν Γουόρθινγκτον από το πανεπιστήμιο του Μισούρι, που πιστεύει πως η απάντηση κρύβεται στην εμφάνιση της Περσεφόνης.

Σύμφωνα με τον Γουόρθινγκτον, από την εμφάνιση της Περσεφόνης στο ψηφιδωτό συμπεραίνεται ότι στον τάφο της Αμφίπολης είναι θαμμένη μια γυναίκα. «Ο ένοικος του τάφου είναι μια γυναίκα, γιατί το ψηφιδωτό δείχνει μια γυναίκα που οδηγείται στον Κάτω Κόσμο» αναφέρει χαρακτηριστικά.

Tο πιθανότερο μάλιστα, σύμφωνα με τον καθηγητή, είναι πως πρόκειται για μία από τις δύο σημαντικότερες γυναίκες στη ζωή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, τη μητέρα του Ολυμπιάδα ή τη σύζυγό του Ρωξάνη. «Και οι δύο γυναίκες θανατώθηκαν από έναν από τους διαδόχους του Μεγάλου Αλεξάνδρου, τον Κάσσανδρο, που ποθούσε τον θρόνο της αρχαίας Μακεδονίας» υποστηρίζει ο Γουόρθινγτον.

«Σύμφωνα με τις αρχαίες πηγές, ο Κάσσανδρος έβαλε να δολοφονήσουν τη Ρωξάνη και τον γιο του Μ. Αλεξάνδρου στην Αμφίπολη γύρω στο 310 π.Χ., οπότε είναι πολύ πιθανό να βρίσκεται εκείνη στον τάφο της Αμφίπολης» συμπληρώνει.

Παράλληλα, το δημοσίευμα επιχειρεί μια σύνοψη της ανασκαφής, αναφέροντας: «Μνημειώδες σε κλίμακα και μακεδονικής τεχνοτροπίας, ο τάφος της Αμφίπολης (γνωστός και ως τύμβος Καστά) βρίσκεται κοντά σε λιμάνι του Αιγαίου που το χρησιμοποιούσε ο στόλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Οι αρχαιολόγοι τον έχουν χρονολογήσει στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αιώνα π.Χ., πιθανώς τοποθετώντας την κατασκευή του στην περίοδο μετά τον θάνατο του Έλληνα στρατηλάτη, το 323 π.Χ., στη Βαβυλώνα. Όλα αυτά τα στοιχεία έχουν πυροδοτήσει έντονες εικασίες ότι ο τάφος χτίστηκε για κάποιο πρόσωπο πολύ κοντινό στον Αλέξανδρο, χωρίς ωστόσο ξεκάθαρες αποδείξεις».

Επιπλέον, το περιοδικό παραθέτει την ανακοίνωση που έκανε την περασμένη Πέμπτη το Υπουργείο Πολιτισμού για την αποκάλυψη της Περσεφόνης -μια αναπαράσταση όμοια με εκείνη του βασιλικού νεκροταφείου της Βεργίνας, όπου έχει ταφεί ο Φίλιππος Β΄, πατέρας του Μ. Αλεξάνδρου- και αναφέρει την εκτίμηση της γενικής γραμματέα Λίνας Μενδώνη για «τον ισχυρό πολιτικό συμβολισμό» του ψηφιδωτού.

«Το νέο αυτό εύρημα εγείρει ελπίδες ότι θα προστεθεί ένα ακόμη κεφάλαιο στην ταραγμένη ιστορία του αρχαίου μακεδονικού βασιλικού οίκου. Μόνο ο χρόνος και η ανασκαφή θα το μαρτυρήσουν» καταλήγει το περιοδικό.

Πηγή: zougla.gr

Ρεπορτάζ: Xρήστος Μαζάνης

Η αποκάλυψη του ψηφιδωτού της Αμφίπολης με θέμα την αρπαγή της Περσεφόνης έχει γοητεύσει την παγκόσμια αρχαιολογική κοινότητα αλλά και τα διεθνή Μέσα Ενημέρωσης. Ιστορικοί, ερευνητές και δημοσιογράφοι απ όλον τον κόσμο αναφέρονται σε αυτό το σπουδαίο εύρημα κάνοντας λόγο για εκπλήξεις που κρύβει το συγκεκριμένο ταφικό μνημείο.

Φούντωσαν πάλι τα σενάρια περι πιθανής ανακάλυψης του τάφου του Μ. ΑλεξάνδρουΠαράλληλα, έχουν επανέλθει στο προσκήνιο νέα σενάρια περί πιθανής ανακάλυψης του τάφου του Μεγάλου Αλεξάνδρου, αφού όπως επισημαίνουν διακεκριμένοι αρχαιολόγοι «στην αρχαιολογία όλα είναι πιθανά».

Όπως έχει γίνει γνωστό ήδη, η αναπαράσταση με την αρπαγή της Περσεφόνης συναντάται και στους βασιλικούς τάφους στις Αιγές. Σύμφωνα με τον αείμνηστο Μανώλη Ανδρόνικο, ο καλλιτέχνης που ζωγράφισε την αναπαράσταση στον τάφο της Περσεφόνης ήταν ο Νικόμαχος. Κατά τους αρχαιολόγους, αυτό δεν σημαίνει ότι ο ίδιος καλλιτέχνης έφτιαξε την αναπαράσταση στο ταφικό μνημείο του λόφου Καστά.

( Η Περσεφόνη και ο Πλούτων)

«Έκπληξη! Το μωσαϊκό της Αμφίπολης δείχνει μία θεά να πηγαίνει στον Άδη», είναι ο τίτλος που δίνει το NBC News.

Προσπάθειες για αποκατάσταση του ψηφιδωτού

Έχουν βρεθεί τμήματα από το ψηφιδωτό και μεμονωμένες ψηφίδες στον τύμβο της ΑμφίποληςΤην αισιοδοξία της ότι το εντυπωσιακό ψηφιδωτό του τάφου της Αμφίπολης θα μπορέσει να αποκατασταθεί πλήρως εξέφρασε η γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη. Όπως ανέφερε: «Οι αρχαιολόγοι και οι συντηρητές στην Αμφίπολη θα μπορέσουν να αποκαταστήσουν σε πολύ μεγάλο βαθμό το εντυπωσιακό ψηφιδωτό που αποκαλύφθηκε στον δεύτερο θάλαμο του τύμβου Καστά. Aπό τις μέχρι τώρα έρευνες έχουν βρεθεί αρκετά τμήματα που έχουν αποκοπεί από το ψηφιδωτό (ορισμένα εκ των οποίων έχουν μήκος έως και 20 εκατοστά), αλλά και μεμονωμένες ψηφίδες. Το έργο αποκατάστασης θα απαιτήσει αρκετό χρόνο. Η αρπαγή της Περσεφόνης που αναπαριστάται στο ψηφιδωτό της Αμφίπολης δεν είναι σπάνια, καθώς έχει βρεθεί σε πολλές αγγειογραφίες. Ωστόσο, τώρα την έχουμε και σε ψηφιδωτή μορφή».

(φωτογραφία η οποία εστάλη στο zougla.gr)

Σπουδαίο το πρόσωπο του ταφικού μνημείου

Την Πέμπτη η κ. Μενδώνη αλλά και η υπεύθυνη ανασκαφέας Κατερίνα Περιστέρη μίλησαν για κάποιο σπουδαίο πρόσωπο το οποίο βρίσκεται στο εσωτερικό του λόφου Καστά. Όπως δήλωσαν :«Βρίσκουμε την σκηνή της αρπαγής της Περσεφόνης στην τοιχογραφία του λεγόμενου τάφου της Περσεφόνης, στο βασιλικό νεκροταφείο των Αιγών. Έχουμε και δεύτερη απεικόνιση με τον Πλούτωνα και την Περσεφόνη, σε σκηνή ιερού γάμου, στο ερεισίνωτο του μαρμάρινου θρόνου, στον τάφο της Ευρυδίκης, μητέρας του Φιλίππου, στις Αιγές.Οι σκηνές αυτές συνδέονται με τις λατρείες του κάτω κόσμου, με την Ορφική λατρεία- κάθοδος στον Άδη-καθώς και με τις διονυσιακές τελετές.

Oι θεωρίες για το υλικό του ψηφιδωτού

Διακεκριμένος ιστορικός-ερευνητής, μιλώντας στο zougla.gr, ανέφερε ότι πιθανόν το μπλε υλικό πάνω στο ψηφιδωτό να είναι lapis lazuli. Σύμφωνα με τον ίδιο , η κυριότερη χώρα προέλευσης του συγκεκριμένου υλικού ήταν η Περσία, ενώ την εποχή που χρονολογείται το ταφικό μνημείο της Αμφίπολης, το lapis lazuli ήταν πολυτιμότερο του χρυσού. Σύμφωνα με πληροφορίες, ειδικός του Υπουργείου Πολιτισμού ο οποίος μελετά το ψηδιδωτό δεν αποκλείει το ενδεχόμενο το μπλε χρώμα να προέρχεται από αλλοίωση του βότσαλου με το πέρασμα των χρόνων.

lapis lazuli

Η θεωρία για το λάπις λάζουλι κυκλοφόρησε επειδή πρόκειται για ένα ημιπολύτιμο πέτρωμα. Κύριο συστατικό του είναι ο λαζουρίτης που ευθύνεται για το μπλε χρώμα του. Περιέχει επίσης ασβεστίτη και βολλαστονίτη, καθώς και μικρούς κρυστάλλους σιδηροπυρίτη, χάρη στους οποίους εμφανίζει μεταλλικές αναλαμπές. Το λάπις λάζουλι κοσμεί τη μάσκα του Τουταγχαμών και τους κίονες του Καθεδρικού της Αγίας Πετρούπολης. Επίσης, του αποδίδονται πολυάριθμες ιδιότητες, όπως ότι ενισχύει τις σχέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους, φέρνει την αγάπη και εγγυάται την ευτυχία.

Η μάσκα του Τουταγχαμών

Το μπλέ εκείνη την εποχή ήταν ένα εξαιρετικά ακριβό χρώμα. Στην Ελλάδα, αζουρίτης βρίσκεται στη Μακεδονία, την Θάσο και το Λαύριο. Διακοσμητικά αντικείμενα από λαζουρίτη βρέθηκαν και στις πυραμίδες της Αιγύπτου.
.
Το πόσο σημαντικό ήταν για τους Αιγύπτιους το συγκεκριμένο υλικό, φαίνεται από το γεγονός ότι ο Θεός Άμμων -Ρα, φορούσε στο κεφάλι του ένα ιερό μάτι φτιαγμένο από Λαζουρίτη.

Όπως επεσήμανε την Πέμπτη το zougla.gr, κάποιοι ειδικοί αναφέρουν ότι και στο ψηφιδωτό της Αμφίπολης τόσο το άλογο, όσο και η Περσεφόνη, έχουν το ένα μάτι μπλε, κάτι που μπορεί να δείχνει μια πιθανή σύνδεση του νεκρού με τον Θεό Άμμων – Ρα της Αιγύπτου, ο οποίος είχε ταυτιστεί από τον Μέγα Αλέξανδρο με τον Δία, δημιουργώντας κατά κάποιον τρόπο ένα δικό του Θεό, τον Άμμωνα – Δία.

(Στο ένα μάτι της Περσεφόνης διακρίνεται το μπλε)

Ωστόσο οι απόψεις και οι παρατηρήσεις αυτές παραμένουν στη θεωρία μέχρι να αποφανθεί η αρχαιολογική έρευνα.

Η παράσταση της αρπαγής της Περσεφόνης σε σαρκοφάγους

Οι αρχαιολόγοι επισημαίνουν στην ηλεκτρονική μας εφημερίδα ότι η παράσταση της αρπαγής της Περσεφόνης ναι μεν συναντάται σε σαρκοφάγους εκτός Ελλάδας ( Ρώμη,Βατικανό) και σε τάφους αλλά κυρίως ως μαρμάρινο επικάλυμμα και όχι ως ψηφιδωτό. Άλλωστε όπως είναι ήδη γνωστό, το νέο εύρημα στο εσωτερικό του λόφου Καστά είναι η πρώτη φορά που βρίσκεται σε ένα μακεδονικό ταφικό μνημείο.

Εξαιρετικό ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι στο αρχαιολογικό μουσείο της Καρδίτσας, φιλοξενείται μια σαρκοφάγος η οποία πάνω της έχει την αναπαράσταση της αρπαγής της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα και μπροστά τον θεό Ερμή ως ψυχοπομπό.

Η σαρκοφάγος με την αναπαράσταση της αρπαγής της Περσεφόνης

Αν και η μελέτη για το συγκεκριμένο εύρημα δεν έχει ακόμα δημοσιευτεί, το zougla.gr συνομίλησε με τον αρχαιολόγο που βρήκε τη σαρκοφάγο-λάρνακα, Λεωνίδα Χατζηαγγελάκη.

(Ξενάγηση στον αείμνηστο καθηγητή Γεώργιο Δεσπίνη)

Επίσης ο καθηγητής αρχαιολογίας του ΑΠΘ, Μιχάλης Τιβέριος, ο οποίος έχει δει τη σαρκοφάγο ανέφερε πως είναι ένα εύρημα εξαιρετικά σπάνιο για τη χώρα μας. Αν και η κατασκευή του χρονολογείται περίπου 4 αιώνες μετά το ταφικό μνημείο της Αμφίπολης, ως θέμα, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, δείχνει πως χρησιμοποιείτο αδιαμφισβήτητα σε τάφους. Πρόκειται δηλαδή για ένα ταφικό θέμα.

Ξενάγηση στο Αρχ. Μουσ. Καρδίτσας μπροστά στη σαρκοφάγο

Οι αρχαίοι Γόμφοι όπου έχει βρεθεί η σαρκοφάγος- λάρνακα, βρίσκονται στη θέση «Επισκοπή» Μουζακίου. Μαζί με την Τρίκκη, την Πέλιννα και τη Μητρόπολη αποτέλεσαν την τετράδα της Εστιαιώτιδας. Η πόλη ιδρύθηκε τον 4ο π. Χ. αιώνα από συνοικισμό κωμών σε «θεατροειδή» χώρο ενός μακρόστενου υψώματος που σήμερα ορίζει τα όρια των Νομών Καρδίτσας και Τρικάλων. Έλεγχε τις δύο εισόδους από τη θεσσαλική πεδιάδα προς την αρχαία Αμβρακία (Άρτα) και την χώρα των Αθαμάνων. Ο Πάμισος ποταμός φαίνεται πως όριζε την αρχαία πόλη στα ΝΑ.

Oι αρχαίοι Γόμφοι για μικρό χρονικό διάστημα ονομάζονταν Φίλιπποι ή Φιλιππόπολις.Ο βασιλιάς Φίλιππος ενίσχυσε το κτίσιμο της νέας πόλης Ο Φίλιππος Β΄, βασιλιάς της Μακεδονίας, ενίσχυσε το κτίσιμο της νέας πόλης. Έκοψε νομίσματα με την επιγραφή «ΦΙΛΙΠΠΟΠΟΛΙΤΩΝ» και για μικρό χρονικό διάστημα η πόλη έφερε το όνομα «Φίλιπποι ή Φιλιππόπολις». Μετά το 330 π. Χ. η πόλη εμφανίζεται με το παλιό της όνομα Γόμφοι. Οι Γόμφοι έκοψαν δικά τους νομίσματα, τα οποία φέρουν τις επιγραφές ΓΟΜΦΕΩΝ – ΓΟΜΦΙΤΟΥΝ. Στις παραστάσεις διακρίνεται ο Ζευς – Παλάμνιος ή Ακραίος. Στους αρχαίους Γόμφους λάτρευαν και τον Διόνυσο Κάρπιο, που υποδήλωνε την καλλιέργεια της αμπέλου.

Ο αρχαιολόγος Λεωνίδας Χατζηαγγελάκης

Επειδή οι αρχαίοι Γόμφοι έλεγχαν την διάβαση προς την Αθαμανία και την Ήπειρο, αρκετές φορές υπέστησαν πολιορκίες και καταστροφές. Έτσι το 198 π. Χ. κατέλαβε την πόλη ο Αμύνανδρος, βασιλιάς των Αθαμάνων, με τη βοήθεια των Ρωμαίων, στη συνέχεια το 191 – 185 π. Χ. ο Φίλιππος Ε΄ της Μακεδονίας και αργότερα, το 48 π. Χ., ο Ιούλιος Καίσαρας στον εμφύλιο πόλεμο με τον Πομπήιο. Από τις φιλολογικές πηγές και τα ανασκαφικά στοιχεία διαπιστώνεται ότι η πόλη των Γόμφων υπήρχε τον 6ο μ. Χ. αι., οπότε ανακαινίστηκε το τείχος της από τον Ιουστινιανό.

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες στην περιοχή των αρχαίων Γόμφων, έχει διενεργηθεί μεγάλος αριθμός σωστικών ανασκαφών, είτε λόγω της καλλιέργειας των αγρών, είτε με την κατασκευή δημοσίων έργων, είτε εξαιτίας αρχαιοκαπηλικής δραστηριότητας. Κατά τη διάρκεια της έρευνας καθαρίστηκε η εξωτερική παρειά του τείχους, αποκαλύφθηκε τμήμα μεγάλου δημόσιου κτιρίου, τμήμα μεγάλης οικίας των Ρωμαϊκών χρόνων, καθώς και τάφοι του νότιου νεκροταφείου της αρχαίας πόλης.

Γόμφοι, η σαρκοφάγος στον χώρο εύρεσης

Οι αρχαίοι Γόμφοι φαίνεται ότι αποτελούσαν κέντρο άσκησης της λιθοξοϊκής τέχνης. Ανασκαφικά δεδομένα στον αρχαιολογικό χώρο όπως σπόνδυλοι κιόνων, ενεπίγραφη πλίνθος με ονόματα Γομφέων μαρμαροτεχνιτών, ημίεργη προτομή, επιτύμβιες στήλες και μαρμάρινή λάρνακα, ενισχύουν την άποψη αυτή. Στο εργαστήρι των Γόμφων αποδίδεται και η ανάγλυφη επιτύμβια στήλη του «Εχένικου» από την περιοχή των Καλογήρων.

Στην κοίτη του Πάμισου ποταμού – κτηματικές περιφέρειες Μουζακίου, Μαυρομματίου «θέση Κρύα Βρύση», Γελάνθης «θέση Γεροπλάτανος» και Παλαιομονάστηρου- έχουν ερευνηθεί αρκετοί τάφοι της ελληνιστικής και ρωμαϊκής περιόδου, καθώς και ταφικός τύμβος στη θέση «Λογγαράκος». Διάφορα αρχιτεκτονικά μέλη και στήλες έχουν χρησιμοποιηθεί στην κατασκευή των τάφων.

Η σαρκοφάγος στον ανασκαμμένο χώρο

Μιχάλης Τιβέριος

Εκτός από την πρακτική του ενταφιασμού σε κιβωτιόσχημους τάφους ή σε πήλινες και μαρμάρινες λάρνακες, έχουν διαπιστωθεί πυρές και εγχυτρισμοί. Χαρακτηριστική είναι η μαρμάρινη λάρνακα «νεοαττικού» τύπου με παράσταση «αρπαγής Κόρης» στην εμπρόσθια κύρια πλευρά. Στην πίσω όψη παριστάνεται αετός από τα φτερά του οποίου εκφύονται φυτικοί πλοχμοί που απολήγουν στις γωνίες σε κεφαλές βοών. Τις στενές πλευρές κοσμούν λεοντοκεφαλές και φυτικοί πλοχμοί.

Στο εσωτερικό των τάφων παρατηρήθηκαν γυάλινα και πήλινα αγγεία, κυρίως ατρακτοειδή ληκύθια, καθώς και νομίσματα ως προσφορές στο νεκρό.

(Η αρπαγή της Περσεφόνης σε σαρκοφάγο στο μουσείο του Βατικανού στη Ρώμη 200-225 π.Χ. )

Δείτε από κοντά την Περσεφόνη στο νέο 3D βίντεο.Πρόκειται ουσιαστικά για ενημερωμένο τρισδιάστατο γράφημα το οποίο αποκαλύπτει όλο το μεγαλείο του τάφου της Αμφίπολης. Πατήστε πάνω στην εικόνα.
(Η αρπαγή της Περσεφόνης σε σαρκοφάγο στο μουσείο του Βατικανού στη Ρώμη 200-225 π.Χ. )

Δείτε από κοντά την Περσεφόνη στο νέο 3D βίντεο.Πρόκειται ουσιαστικά για ενημερωμένο τρισδιάστατο γράφημα το οποίο αποκαλύπτει όλο το μεγαλείο του τάφου της Αμφίπολης. Πατήστε πάνω στην εικόνα.

Πηγή:zougla.gr

Με αυτή τη φράση παράγοντες του υπουργείου Πολιτισμού εκφράζουν τον ενθουσιασμό τους μετά την αποκάλυψη του επιβλητικού ψηφιδωτού στον Τάφο της Αμφίπολης που απεικονίζει την Αρπαγή της Περσεφόνης

Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς, σύμφωνα με το αποκλειστικό ρεπορτάζ του dikaiologitika.gr, η αποκάλυψη του ψηφιδωτού επιβεβαίωσε απολύτως το γεγονός ότι πρόκειται για Βασιλικό Τάφο, γκρεμίζοντας οποιαδήποτε αμφιβολία μπορεί να υπήρχε.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι τα κομμάτια του ψηφιδωτού που λείπουν είναι πολύ πιθανόν -αν όχι σίγουρο- ότι θα βρεθούν κατά τη διαδικασία του «κοσκινίσματος»  του χώματος που αφαιρέθηκε. Μάλιστα, την άποψη αυτή ενισχύει το γεγονός ότι κομμάτι που λείπει από το ψηφιδωτό δεν είναι αυτό που θα επέλεγε κάποιος τυμβωρύχος να αφαιρέσει. «Δεν μπορεί να άφησαν ολόκληρα τα κεφάλια των παραστάσεων και να πήραν αυτό το κομμάτι», είναι η απάντηση έμπειρων στελεχών του ΥΠ.ΠΟ.Α.

Σε ό,τι αφορά το τι μέλλει γενέσθαι  η επωδός των στελεχών είναι ή ίδια: «Δεν υπάρχει προηγούμενο, δεν βασιζόμαστε σε πεπατημένη, το μνημείο είναι μοναδικό μας εκπλήσσει κάθε μέρα», είναι η απάντηση των ανθρώπων που πραγματικά έχουν γνώση της κατάστασης και συμμετέχουν με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο στην ανασκαφή. Σε κάθε περίπτωση οι εργασίες συνεχίζονται με ιδιαίτερη επιμέλεια και υπευθυνότητα, χωρίς οι συμμετέχοντες σε αυτές να επηρεάζονται, στο βαθμό που αυτό είναι εφικτό, από το παγκόσμιο ενδιαφέρον που συγκεντρώνει πάνω του ο Τάφος της Αμφίπολης.

Πηγή: news247.gr